Water Color Papers and Sizing

sizing does matter

Troubleshooting Paper Problems: When The Sizing Goes Bad.

Karen Sioson

I found this blog from Karen Sioson a few years ago. She explains wonderfully why it is you have sometimes trouble with your watercolour paper.

Karen is a very good artist and her specialty is flowers.
Her website you can find here https://karensioson.com/

I will attempt to share with you a simplified explanation of what sizing is, just enough to give you an idea why it is important to learn of it and how sizing can affect your preference for wetting your paper for stretching.  We do not need to go too deep into it for our purpose.  But should you wish for a more comprehensive explanation, you’ll find a lot of more technical information available online. 
So what is sizing?  Sizing is another term for the addition of gelatine to water color paper.  Gelatine makes the paper less absorbent and this is what prevents paint from just spreading on the paper uncontrollably.  Picture what happens when you dab your brush loaded with water and paint on rag or tissue paper.  It spreads, right?  Well, the same thing would happen to paper, if it is not sized.  This would help explain why there are some papers that look very nice, like handmade paper, but you can’t seem to gain any control when you try painting watercolor on them.  Handmade papers for crafting projects are often unsized. 
Different paper manufacturers and brands offer different sizing options but generally, you can say that some gelatine sizing is incorporated into the paper pulp or mixture before it gets pressed.  Additional sizing is applied as coats on the paper’s outside layers (front and back surfaces).  
Now why should this knowledge affect how you would wet your paper?  Just this.  We know sizing makes the paper less absorbent.  The more sizing, the less running of paint.  If you want more absorbency, you lessen the sizing.  Conversely, if you want less absorbency, you keep the sizing.  The presence of sizing also makes your watercolor pigments look more brilliant or intense as it keeps most of your paint on the paper’s surface.  You lessen the surface sizing, you increase the permeability of the paper.  With less or absent surface sizing, your colors will sink deeper into the paper and will bond more with the paper’s fibers.  Some mistake this for paint disappearing or pigment bleaching (colors not so lightfast) but the paint is not really gone, it has just gone into hiding deeper among the paper fibers hence the lightening of paint applications as it dries.  
We wet the paper to expand the fibers and then staple or tape it while in this expanded state so the paper will have an anchor at its edges to pull on as it dries.  This is what allows it to shrink flat (when you do it right) hence the term stretching your watercolor paper.  
Some soak the paper completely for several minutes, not just to ensure all of the fibers get wet in preparation for stretching, but also to lessen the sizing of the paper.  The correct timing for the soaking takes practice.  You will not want to soak it too long because sometimes the sizing have a tendency to coagulate in spots if the paper is left too long by itself.  This is the reason why some may find those irregular and slightly yellowish spots on their stretched paper that do not go away when the paper dries.  For some reason, these spots also wouldn’t take in color as well as the other clear areas which is why I surmised, it must be sizing.  These spots will resist any color placed on it.  They may ruin your painting.  The too long soaking is one explanation for it. Another is that the spots may be the result of accidental drops of pure sizing as the manufacturer applies surface sizing on the paper.  Accidents can happen, right?  Or, you may have gotten an old stock paper with the sizing already going stale.  Whatever the reason, I find that spots are less likely to happen when I wet by running water than by soaking.
For the running water method, you can just put the paper under tap or running water.  Make sure all surfaces get wet (front and back) and continually move the paper around.  Don’t just point the water jet on one area as this may also produce the same sizing spots on your stretched paper.  For bigger paper sizes, use the shower for more maneuverability.  This takes less of the sizing off than what complete submersion does.  Again, more sizing present, the less tendency for paint to spread uncontrollably.  Your colors also will tend to be more brilliant per application as you will have most of the pigments sitting on or closer to the surface of the paper because of the sizing’s effect on permeability.  
But my personal choice is putting the paper under tap water and removing most of the sizing by mechanically running my hands over the surfaces of the paper.  Your preference would depend on how you want your paper to behave.  I like letting more pigments sink into the paper fibers.  It allows me to play or take advantage of transparent watercolor layering.  It also seems to add brilliance to layered colors (in my opinion and observation only), when you have more it sunk into the fibers. This method also offers the least chance for the sizing to coagulate as you let it run off the paper when you do the sweeping motion.  No chance for displaced sizing to stay in  one place and make spots.  You have to develop a gentle touch though when you run your hand over the surfaces or you could end up agitating and damaging the top fibers.  Lessening the sizing works for me because I like to blend a lot for the first part of my painting process.  For detail work, which I prefer to do on the last stages of my painting, I mostly use dry brush so even with less sizing, I still maintain enough control over my paint application.  By this method also, I remove mostly just the outside sizing.  Remember, there is still sizing mixed in with the paper pulp or mixture itself so the sizing is not gone completely.  It is possible to maintain still a lot of control with your paint application.  
If you want the sizing to be intact, you can always just staple the dry paper onto a board (for 140lb) or use a heavier paper to do away with stretching altogether.  If you want to staple or tape in place, you can just wet the paper on top of the board with a wet sponge prior to anchoring.  Take care not to agitate the surface too much with the sponge.  An alternative is to use a water spritzer or mister to wet the paper so you don’t touch the surface of the paper with anything.  When the paper dries, the sizing would still be there.  
I wish to include here a contribution by Stan Hughes regarding additional paper options.  “There is a 200 lb cold press paper produced by Saunders Waterford. I have used it for years. Easy to work with and does not need stretching. Not as expensive as 300 lb but more durable than 140 lb. ” 
200 lb paper seems to be a good option to try for when you like to work on paper with intact surface sizing.  Thank you very much Stan for the info.   

Was rummaging through my old stuff and saw this discarded painting.  Perfect illustration for explaining stale sizing.

I have this habit of setting aside half-finished paintings when I get that feeling that something about it is off.  “Aha!” moments sometimes come when you’ve stopped obsessing over something.  Sometimes it would take me days or weeks before I would get back to a particular painting.  This one somehow worked its way to the bottom of my pile and I forgot all about it.  Almost a year has passed since I last touched it.  When I tried working on it again to finish it, spots started appearing wherever I wet the paper.

Reminded me of salt effects.  This one however, is caused by sizing gone bad.  We have touched a bit on sizing above.  But basically, the idea behind sizing or the addition of gelatine to watercolor paper during its production is to make the paper more workable with watercolor.  Sizing allows you better control over your watercolor as it decreases the tendency of the paper to absorb liquids and paints like tissue paper.  Between the paper pulp and the gelatine, the gelatine would be the first to go stale with old stock paper.  Signs of this would be the appearance of spots that don’t go away after a wash or after an application dries.  Another would be when you discover areas that resist any application of paint you put down on it. 

There are several ways to hasten the deterioration of the sizing.  As demonstrated in this ruined painting, one way is by wetting a painted watercolor that has lain undisturbed for months.  You can also hasten the deterioration of new paper using the same principle.  The moment you wet a watercolor paper, its sizing gets disturbed. Maybe water acts as a catalyst.  This is the reason why you are advised not to stretch paper in big batches.  Stretch only what you think you will be able to use within 2 or 3 months.  That’s just my estimate.  In our weather where heat can be more than the usual, it is always more prudent to stretch only what you think you will use.  The window of usability may be different in your environment and you should let experience guide you.  

A sign that this was not bad paper to begin with is how the undisturbed, previously painted part is free of spots.  Check the picture.  You wouldn’t know that the paper’s sizing has gone bad if you do not re-wet the paper.  When you find yourself itching to touch up a painting years after it is finished, remember what happened here.  Not all old stock paper go bad.  I use Arches cold pressed watercolor paper in rolls.  One of the most economical way of buying paper is by buying it in rolls.  Because you cut to size, you minimize wastage of excess paper.  As long as you do not get the roll wet and observe proper storage, the paper stays usable for years.  Proper storage includes storing it in its original wrapping and in the box it came in and with the crumpled paper fillers still inside.  Do not put this container/box in an area prone to dampness such as near windows, bathrooms, basements. Also keep it away from direct heat or sun exposure so the paper inside does not get heat-baked. 

You do need to recognize what stale sizing on paper looks like, specially when you like to take advantage of art supplies on sale.  Some stores put their older stocks on sale just to move the items and to make way for newer supplies. Some of these discounted paper will still be good for use but many might have sustained handling or storing damage.  For this reason I prefer to spend on paper and get new stocks.  You’re not really saving on money if you get bad paper.  But sometimes good bargains are hard to resist so if you must, at least learn to discern the appearance of stale sizing to help you shop wiser.

I wonder if you can see the very pale yellow spots.  That is how spoiled sizing looks on paper that has never gotten wet.  Just turned bad over time.  (I keep samples of everything.)  But don’t go hunting for spots where there are none. Even new paper looks a bit uneven because of how the lighting plays off against the hills and valleys of the paper.  The surest way to check is to wet the paper. 

This is the same paper, now wet.  Some new paper may have this tendency but on a very mild scale and if the paper dries without any marks, your paper is still good.  

There are times when you would come upon a defective batch of paper.  The best way is to contact the seller and if no action there, the manufacturer to see if you can get a replacement.  Might be wise for you to do a little sleuthing online to see if other buyers have been complaining about certain batches.  You will have a stronger claim if your paper is from the same batch.  But do not be too quick to blame the suppliers.  Sometimes we may be unaware that we are doing something that harms the paper.

You can artificially ruin the sizing of the paper by soaking it too long under water.  Prolonged immersion may be the culprit why some sizing coagulate in spots.  This used to happen to me when I was a beginner.  Thinking more is always better, I would leave watercolor paper soaking for as long as 20 or 30 minutes before stretching it.  The suggested submerging time is only a few minutes.  Only long enough for the paper fibers to get wet.  If you soak it too long, even before you staple it down, you can tell you’ve ruined the sizing by the appearance of slightly darker spots on your paper like in the sample above. 

Also, not all paper that develop slight spotting when wet are damaged paper.  Even new and undamaged paper may develop these slightly darker spot discoloration when wet.  But these would tend to disappear as the paper dries.  If you can’t tell any spotting on the dried, stretched paper, your paper is good to paint on. 

That’s it.  Thank you for reading.  Karen Sioson

Direk Kingnok

Watercolour-Master uit Thailand

Direk Kingnok
is geboren in het noordoosten van Thailand en groeide op in de stad Nakonratchasima.
Waar Direk woonde was hij omringd door de natuur en dat is goed te zien in zijn werk.


Als kind was Direk al een kleine artiest, hij blonk uit in tekenen en schilderen en won dan ook vele kunstprijzen in zijn jeugd.
Hij wist dus al jong dat hij schilder wilde worden. Na zijn hoge school opleiding ging hij studeren aan de Khon Kaen universiteit, een academie in schone en beeldende kunst.

tn_Temple of Literature,Hanoi

Op de academie ontdekte Direk de aquareltechniek, hij was op slag verliefd op dit medium en deed er alles voor om deze moeilijke techniek onder de knie te krijgen.
Het kostte hem veel moeite, andere technieken gingen hem zoveel makkelijker af, maar Direk was vastberaden om de schoonheid die aquarel kan bieden te leren..
Vooral de effecten die je met aquarel kunt maken vond Direk het best bij hem passen en wat hij wilde laten zien. De landschappen van Thailand.

tn_Farmers in the field

Toen Direk begin 30 was vroegen een paar in Nederland wonende Thaise vrienden of het hem niet leuk leek om een paar weken in Amsterdam te komen werken. Hij had daar wel oren naar. Zo kon hij gelijk Nederland een beetje ontdekken en schilderen. Terwijl hij ook werk deed in de winkel van zijn vrienden.
In zijn vrije tijd ging hij dan vaak op pad met zijn schilder-spullen.
De aquarellen van Amsterdam zijn dus ter plaatse gemaakt in onze hoofdstad, degene die wel eens buiten heeft geschilderd, weet hoe lastig dit is. toch zijn de plekken die hij geschilderd heeft (voor een Amsterdammer) makkelijk te herkennen.

tn_Amsterdam 1 tn_Amsterdam 2

Direk startte zijn professionele carrière in 2001, vanaf die tijd kon hij zich volledig op zijn kunst richten. Hij hield exposities en kreeg meer bekendheid in Thailand.
Na het maken van een Facebook pagina, werd zijn talent al gauw door de rest van de wereld ontdekt, hij kreeg uitnodigingen om te gaan exposeren in Bangkok en Hanoi, later werd Direk door de International Watercolor Society (IWS) als kunstenaar gevraagd naar Vietnam te komen waar hij samen met een aantal grote namen uit de aquarelwereld demonstraties gaf.

tn_Hang Ma Street,Hanoi 1

Inmiddels op de leeftijd van 39 is hij een graag geziene artiest wereldwijd. En heeft zijn Facebook pagina meer dan 73.000 volgers.


Direk gebruikt vooral de papiersoorten die katoen bevatten zoals Arches en Saunders Waterford 300 grams. Deze papiersoorten staan erom bekend dat ze na het maken van de aquarel, een mooie matte uitstraling geven aan het schilderij, en uitermate geschikt zijn voor de techniek waar Direk zijn aquarellen in maakt. namelijk de nat in nat techniek, deze techniek kan in principe op alle papieren gedaan worden, maar het beste resultaat ontstaat op de 100% cotton based papiersoorten. Ook heeft Direk een bepaalde structuur nodig om op te schilderen omdat hij meestal in de latere fase van het schilderij droge kwast streken aan de aquarel toevoegt. Dus een zekere ruwheid van het papier helpt hem daarbij.
Direk is niet zo merk gebonden wat zijn verf betreft, als het maar van een goede kwaliteit is.
Opmerkelijk is het wel dat hij naast Holbein pigmenten, ook twee Nederlandse merken gebruikt, Rembrandt en Old Holland.

Werkwijze van Direk
Direk begint op droog papier, zijn tekenbord staat hierbij vrij schuin, zo een 35° hij wast vanaf de top van zijn papier met sterk verdunde pigmenten in verschillende tinten naar beneden, waarbij hij de witten zorgvuldig uitspaart die hij wil behouden of niet meteen af wil dekken.
Hij heeft dus al bedacht waar de aandacht heen moet!
Hij begint met bijvoorbeeld Ruwe Siena in de lucht, die hij opwarmt met wat oranje tinten, de groene kleur van de bomen wordt meteen in de reeds natte luchtpartij gezet. Oker-tinten wisselt hij vaak af met paars-tinten en alles loopt nat in nat vloeiend in elkaar over.
Omdat het papier niet wordt nat gemaakt van te voren vereist het wel enige vaardigheid en snelheid van de schilder. Je moet weten wat je gaat doen en hoe de verf zich gedraagt.
In deze fase zet je dus de toon van het schilderij.
Nadat de verf droog is brengt hij een tweede laag aan, ook weer nat in nat, maar nu over een gedeelte van het papier, deze kleuren zijn een krachtiger mengsel. En waar de eerst laag voor de sfeer zorgde is deze tweede laag er een die de structuur in het schilderij brengt.
Bomen en struiken worden langs dakranden en muren geschilderd, en schaduwen krijgen al een plaats op de huizen. en eventuele reflecties waar het water betreft. Hierna worden de details aangebracht, en de donkerste partijen rond het focal point, vaak met een droge kwast techniek.
Tenslotte wordt op sommige plekken de highlights geplaatst met Chinees wit.


Er bestaan puristen die geen wit willen gebruiken en het bovendien geen aquarel meer vinden, maar deze club bestaat nog niet zo lang. William Turner en John Singer Sargent gebruikte al zwart en wit in hun aquarellen lang voordat deze Pure Watercolour Society werd opgericht. Je zou van te voren met maskervloeistof het zelfde effect kunnen bereiken, ware het niet dat dan een groot deel van de spontaniteit verloren gaat, omdat je dan al rekening moet gaan houden met al die witte puntjes.


Ikzelf vind meestal dat je na verwijdering van de maskervloeistof een soort onnatuurlijke witte gaten in je aquarel overhoudt, waarvan je de randen dan moet verzachten, en die dan vaak net op een verkeerde plek staan ook. Hoe moeilijk ook, om een plek heen schilderen die je wit wil houden is in mijn ogen nog steeds het mooiste en komt beter over. en mocht je net dat ene lichtpuntje kwijt geraakt zijn, zet hem er dan maar in met Chinees wit!
Net als Direk.

tn_Direk 2

Edo Hannema

Vind u dit soort artikelen leuk om te lezen dan kunt u zich op mijn blog abonneren, u vult uw email adres hieronder in, en u ontvangt iedere update.

If you like these sort of articles you can subscribe to my blog.
In the form below you can fill in your email address for a subscribtion.

Pacific Coast Highway by Thomas W Schaller

Mijn goede vriend Tom Schaller, blijft mij maar steeds verbazen met zijn aquarel-kunsten. En ik heb hem ook gevraagd of ik dit schilderij op mijn blog mocht publiceren!
Zijn nieuwste creatie vond ik weer een opmerkelijk staaltje van aquarel beheersing. Professioneel als Thomas is maakt hij altijd een voorschets, sterker nog hij heeft zijn schetsboek altijd bij zich!
Net om dat ene moment te vangen. Deze avond ook, hij reed naar een kennis, waar hij was uitgenodigd, en opeens ziet hij dat perfecte plaatje voor zich. We hebben het allemaal wel eens, je vindt iets mooi, en je zou willen dat je je fototoestel bij je had. Ik heb het wel eens op de snelweg,  Je hebt van die weersomstandigheden dat net dat ene molentje of kerkje net even mooier uitkomt.

Bij de schets wist de kunstenaar al waar die het licht vandaan zou laten komen. Door de witten zo vooraf te plannen, weet je wat je later in de uiteindelijke aquarel weg moet laten of toe moet voegen!
Thomas heeft hier gekozen voor een omgekeerde L
Bij de schets zijn de meeste witjes later toegevoegd.

watercolor and graphite with whiteout
12×9 inch on stillman & birn – beta series sketchbook

Sketch pch

watercolor pacific coast highway
30×20 inches

Er is in de originele aquarel veel terug te vinden uit de schets. Let wel, dat de aquarel vele malen groter is. Het is op een full Imperial geschilderd, dat wil zeggen een heel vel 56×76 cm
De groene bergen in de achtergrond zijn ook in de schets te zien.
De auto in de voorgrond, oftewel de twee inzittenden zijn een extra toevoeging. Let ook op de kleuren, het koele groen komt ook in de voorgrond terug, op de weg en in de flat, maar de warme gele kleur van de flat loopt ook weer in de achtergrond over. De palmbomen aan weerskanten, maken het plaatje wat intiemer. Of je een tunnel inkijkt naar het licht.
Nu lijkt het of de kunstenaar heel veel nadenkt waar hij zijn kleuren plaatst, maar vaak gaat dit vanzelf, je hebt gewoon die ervaring om juist daar die kleuren te zetten, omdat je aanvoelt dat die aquarel het nodig heeft. En die ervaring heeft Thomas zeker!

Ik probeer altijd een aquarel te ontleden. In het begin kost het wat moeite, maar als je mooie aquarellen kunt beoordelen, en hoe het komt dat deze geslaagd zijn. Kunt u ook uw eigen werk bekijken, en zien wat er eventueel mee mis is, dat er misschien iets ontbreekt, en dat eventueel iets bij moet.
Probeer patronen te ontdekken in een schilderij, volg de witten, of de donkere partijen, toonwaardes en kleur.
Schort er iets aan een aquarel dan is het meestal zo, als een schilderij niet leeft, hij te dicht geschilderd is, dat de schilder geen witten open gelaten heeft. En dat er geen donkere partijen gemaakt zijn, maar dat zo een aquarel uitsluitend uit een midden toonwaarde bestaat. zou je van zo een aquarel een zwart-wit kopie maken, zult u bemerken dat alles even grijs is.

U zult dan gelijk zien wat er aan schort!
Een grijze mistige dag is tenslotte ook een saaie dag!

Hieronder Thomas zijn aquarel in zwart wit.
U ziet, alle toonwaardes zijn aanwezig!
Dit is in ieder geval een handvat waar u misschien iets aan heeft.


Met grote dank aan mijn goede vriend Thomas Schaller
voor het beschikbaar stellen van zijn aquarellen.

Edo Hannema

Schetsen en Thomas Schaller

Ik heb het er in mijn vorige stuk over gehad, ik heb een hekel aan die voorschetsjes, (thumbnail-sketching) en wil altijd zo snel mogelijk aan de gang.
Gelijk op aquarelpapier, en hopen dat er iets moois gebeurd, ja dat gaat altijd een keer goed, en met een beetje geluk is dat een op de vier keer, maar toch is dat dan best zonde. Ik schilder veel op Arches, en dat is best een prijzig papiertje. Een olieverfschilder lacht om die prijzen, maar ik vind het toch zonde! Om meer uit uw papier te halen en uw tekenvaardigheid te vergroten, is het toch handig om een aantal kleine schetsjes te maken.
Dit kunnen kleine schetsen zijn, met potlood, of in een enkele aquareltint, of een mix van beide. Zolang u er maar niet een hele mooie schets van maakt, het is zaak de essentie van het onderwerp vast te leggen, dus kijk naar de lichte plekken, en de schaduwen, en leg die vast. Het wit blijft gewoon het wit van het papier. Wat je overhoudt is een schets met grote toonwaardes, vul daar de midden-tonen in en uw schets is zo goed als klaar. Nu klinkt dat makkelijk, een goede schets vereist ook oefening, maar hier zult u weldra beter in worden. De reden dat ik de bovengenoemde volgorde noem, is omdat je de dingen waarneemt door het licht en donker silhouet, en niet door de vorm die het heeft. Als u niet meer dat huisje of boerderij portretteert, maar de vorm kan neerzetten in toonwaarden, dan zult uw werk in geloofwaardigheid toenemen, en ziet het er professioneler uit!

Waarom Tom Schaller..
Nou deze kunstenaar uit Californië, maakt prachtige aquarellen, op groot formaat, vaak op Imperial size, dus een heel vel! 56×76 Cm
En hij maakt daarbij altijd een voorschets, of meerdere voorschetsen.
Het belang dat hij daarvan heeft, dat hij snel de sfeer vastlegt van het moment als hij door dat ene onderwerp geraakt is. ofwel dat net het zonnetje schijnt, en dat die regenbui wel erg snel nadert.
De voorschets, simpel lijnwerk, en kleur, maar wel met aantekeningen voor het schilderplan! Joseph Zbukvic heeft eens gezegd,dat als je het schilderij niet van tevoren ziet, wat je gaat schilderen, zal je het schilderij ook niet zien als je klaar bent! Dus met deze schetsen, kunt u zich al meer van de aquarel of ander medium gaan visualiseren om een mooier eindresultaat te hebben. De kans op slagen is dus groter.
Het voltooide schilderij, een prachtig voorbeeld hoe een aquarel moet zijn, let op de wazige randen, de weg die u door het schilderij leidt, en dat de vorm van de schaduwen de huizen weergeven, en niet de huizen zelf!
Nog een voorbeeld, je ziet de dat de kunstenaar de richting bepaald van het schilderij, en het kleurplan opstelt, dit is geen plan met alle veertig kleuren uit de kist, maar hoogstens een vijf of zestal kleuren, vaak ook minder, want ook een beperkt palet maakt eenheid!
Zowel bij de schets, als bij het eindproduct zie je dat Tom de grootste licht/donker contrasten bij de kerk geplaatst heeft. Bij de aquarel is het nog subtieler door de ramen ook erg licht te houden!

Ik zal in de toekomst proberen mijn voorschetsen bij de aquarel te plaatsen.
Want ik denk dat het echt helpt!


Lighthouse IJmuiden

This little picture was all I needed for making my last watercolour.
It seems how more information you have, and how sharper the picture is, the more you begin to fiddle to get the so called true on paper.

A large wash was applied in the begin, and I took special care not to touch the lighthouse, I left some white spots on the same height of the lighthouse, to get here my centre of interest! Colours used are French Ultramarine and Burnt Sienna, and a touch of Raw Sienna in the sky.
The green for the lighthouse were, Cobalt Turquoise and Raw Sienna.
Pier Ijmuiden

Try also to paint from this kind of little pictures.
Make a black and white copy, so you can make your own colours.
Cause if you paint from a colourphoto, the change is that you try to get close to the origin colour.
Well that wil never work, there isnt a paintbox with enough colours to copy nature!
So paint from b&w small pictures
That is all you need to make a nice watercolour!
Regards Edo